Türkmenistan, SSCB’nin çöküşü sonrası demokratikleşme ve liberalleşmeye yönelik politikalar uygulamaya başlayan diğer Türk-i Cumhuriyetler’den ayrı kalmıştır. Ülkedeki siyasî değişimler demokratikleşme yönünde değil, toplumun dış dünya ile bağlantısının en aza indirilmesi ve otoritenin tek kişi tarafından sağlandığı,güçler ayrılığı ilkesinin,güçler birliği sistemine dönüşümü şeklinde olmuştur.

22 Ağustos 1990 tarihinde Türkmenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Meclisi, Türkmenistan Devleti’nin egemenliğini ilan etmiştir. 27 Ekim 1990 tarihinde yapılan acık oy esasına dayalı genel secim ile oyların %99 una yakın yüksek bir oy alan Saparmurat Niyazov, Türkmenistan’ın seçimle iktidara gelen ilk devlet başkanı olmuştur. Türkmenistan, 27 Ekim 1991 tarihinde yapılan referandum sonucu bağımsızlığını ilan etmiştir. 18 Mayıs 1992 tarihinde Türkmenistan Meclisi oy birliği ile bağımsız Türkmenistan’ın ilk Anayasası’nı kabul etmiştir.Anayasa’nın kabul edilmesinin ardından 21 Haziran 1992 tarihinde Devlet Başkanlığı seçimleri yenilenmiştir ve Saparmurat Niyazov seçmenlerin %99,5’inin oyunu alarak yeniden Türkmenistan’ın devlet başkanı olmuştur. Yeni Anayasa ile başkanlık sistemini öngörülmüştür. Buna göre Türkmenistan’da devletin başı sıfatı ile bir Devlet Başkanı (yasama, yürütme ve yargıyı denetleyen), seçilmiş bir parlamento (Meclis),Aksakallılar olarak tabir edilen Halk Maslahatı ve Devlet Başkanı tarafından atanan bir Bakanlar Kurulu bulunmaktadır.

“Türkmenistan Halk Maslahatı” önce 1995, daha sonra 1999 yılında iki kez Niyazov’a ömür boyu devlet başkanı sıfatını vermiştir. Niyazov’u ölümünden sonra onun yerine geçen Cumhurbaşkanı Gurbanguli Berdimuhammedov, önce Türkmenistan Halk Maslahatı’na tanınan yetkilerin meclise geçmesi yönünde bir anayasa değişikliği gerçekleştirmiş, 2008 meclis seçimlerinde de hakim parti Türkmenistan Ulusal Demokrasi Partisi (TUDP) dışında, sosyal örgütlerin de aday gösterebilmelerine izin vermiştir.

Yazının devamı 3. Jöntürk Harekâtı Dergisi Şubat – Mart Sayısında…