Balkan Bozgununda İnsan Kalitemizi Gösteren Bir Eser

Balkan Savaşları, yüzüncü yılını devirdiğimiz şu günlerden baktığımızda, Türk tarihinin en hazin olaylarından birisidir. Bir olayı, dönemi anlayabilmek için o dönemin kaynaklarına bakmamız icap eder. Hatıralar, günlükler vs. eserler kaynak türündendir. Dönemin ruhunu, atmosferini ve pekçok yönünü bize anlatır. Elimizdeki eser de Balkan Harbine dair bir kaynak eserdir. Bugüne kadar iki farklı yapılmış olsa da bunlar elimizdeki eser kadar iyi hazırlanamamıştır.
İncelediğimiz eseri, 1914-1922 döneminde önemli askeri makamlarda bulunan Ali İhsan [Sabis] Paşa daha Balkan Harbi’nin ikinci safhası bitmeden Kurmay Binbaşı rütbesindeyken yazmıştır. Şiddetli eleştirilerden kaçınmayan bu kitap, savaşta neden mağlup olduğumuza dair sebepleri irdelemektedir. Eserin en önemli tarafı kuşkusuz dışarıdan bir gözlemci hüviyetiyle değil yazarının bir asker olmasının verdiği yani savaşın askeri ve siyasi sebepleri üzerinde durabilecek yeterli bilgi ve kapasiteye sahip olmasından kaynaklanan tutarlılıktır.

Elimizdeki eser iki kısımdan oluşmaktadır: Birinci kısım “Balkan Harbinde Neden Münhezim Olduk”, İkinci kısım ise “Balkan Harbinde Askeri Mağlubiyetimizin Esbabı”. Bunların toplamda on alt başlığı vardır. Bu bölümler esasında iki ayrı kitapçık olarak neşredilmiş fakat burada birlikte yayınlanmışlardır. Kitabın yazarı elif harfini rumuz olarak kullanmış fakat daha sonraları hatıralarında bu eserin kendisi tarafından yazıldığını belirtmiştir.

Yazının devamı İttihat Dergisi Haziran – Temmuz Sayısında…